Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh.

Nêu tóm lược sự nghiệp và phong cách thơ văn của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh.

1. Hồ Chí Minh (1890 – 1969) không những là nhà cách mạng vĩ đại mà còn là nhà thơ, nhà văn lớn của dân tộc. Bên cạnh sự nghiệp chính trị, Người đã để lạo cho đời một sự nghiệp văn chương phong phú về thể loại, đặc sắc độc đáo về phong cách. Sự nghiệp và phong cách Hồ Chí Minh có thể tóm lược như sau.

2.a. Hồ Chí Minh viết bằng ba thứ tiếng: tiếng Pháp, tiếng Hán, tiếng Việt và bằng ba thể loại chính là văn chính luận, truyện ký và thơ ca.

Văn chính luận là một bộ phận văn chương được viết ra để phục vụ mục đích chính trị như đấu tranh trực diện với kẻ thù hoặc bàn luận những vấn đề quan trọng của cách mạng. Từ những năm 20 của thế kỷ xx, Nguyễn Ái Quốc đã viết hàng loạt bài văn chính luận bằng tiếng Pháp tiêu biểu là bài “Bản án chế độ thực dân Pháp”. Bài văn chính luận này vừa nhằm mục đích tố cáo tội ác của chế độ thực dân Pháp vừa nhằm mục đích thức tỉnh quần chúng thuộc địa. Khi cách mạng tháng Tám thành công, Hồ Chí Minh đã viết “Tuyên ngôn độc lập” là một kiệt tác văn chính luận, “Tuyên ngôn độc lập” vừa có giá trị pháp lí, giá trị lịch sử, giá trị nhân văn và giá trị nghệ thuật. Ngoài ra Hồ Chí Minh còn có nhiều bài viết khác như “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” 1946, “Không có gì quý hơn độc lập tự do” 1966, “Di chúc” 1969. Những tác phẩm này đề cập đến những vấn đề cấp bách và những vấn đề về tình cảm gắn bó của Hồ Chí Minh với đồng chí, đồng bào.

Truyện ký chủ yếu được Nguyễn Ái Quốc viết từ 1922 – 1925 bằng tiếng Pháp trên đất Pháp. Tiêu biểu là truyện ngắn “Lời than vãn của bà Trưng Trắc” 1922, “Vi hành” 1923, “Những trò lố hay là Varen và Phan Bội Châu” 1925. Ngoài ra thời kỳ sau này Hồ Chí Minh còn viết một số truyện ký khác như “Giấc ngủ mười năm” 1949, “Vừa đi đường vừa kể chuyện” 1963.

Thơ ca là sự nghiệp gí trị nhất, nổi bật nhất của Hồ Chí Minh được tập hợp trong ba tập chính là “Nhật ký trong tù” 134 bài, “Thơ Hồ Chí Minh” 86 bài, “Thơ chữ Hán Hồ Chính Minh” 36 bài. “Nhật ký trong tù” 1942 – 1943 là tập thơ tiêu biểu nhất của Hồ Chí Minh, tập thơ là một bản cáo trạng đối với nhà tù và xã hội Tưởng Giới Thạch, là bản tự thuật về tâm hồn khí phách của Hồ Chí Minh. Ngoài “Nhật ký trong tù” bộ phận thơ ca chống Pháp là một bộ phận có giá trị cả nội dung và nghệ thuật, tiêu biểu là “Rằm tháng giêng”, “Cảnh khuya”, “Cảnh rừng Việt Bắc”, “Đi thuyền trên sông Đáy”. Bên cạnh đó Hồ Chí Minh còn có một bộ phận thơ chữ Hán viết tự thuật về những chặng đường của mình cũng như để tặng lại những người bạn tri âm tri kỷ.

b. Thơ văn của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh có một phong cách rất đa dạng nhưng cũng rất độc đáo. Mỗi thể loại có một phong cách riêng.

Văn chính luận bộc lộ một tư duy sắc sảo, giàu tính luận chiến và đặc biệt là giàu trí thức văn hoá và thực tiễn.

Truyện ký có lối kể chuyện chân thực, có cách tạo không khí gần gũi, có giọng châm biếm, sắc sảo, thâm thuý, tinh tế và giàu chất trí tuệcũng như tính hiện đại.

Thơ ca mang đậm phong cách thơ cổ phương Đông, nói ít gợi nhiều, hoạ vân xuất nguyệt.

3. Tuy không phải chủ trương lập thân bằng văn chương nhưng với tâm hồn và tài năng của mình, Hồ Chí Minh đã để lại một sự nghiệp văn chương phong phú, có giá trị không những là giá trị về nội dung thể loại mà còn để lại một giá trị về phong cách. Vì thế sự nghiệp thơ văn Hồ Chí Minh là bài học vô giá cho những người cầm bút chân chính.

Nêu quan điểm sáng tác của Hồ Chí Minh.

1. Hồ Chí Minh (1890 – 1969) là một tác gia lớn của nền văn học Việt Nam. Là người mở đường cho nền văn học cách mạng cho nên Hồ Chí Minh đã hiểu sâu sắc vai trò xứ mệnh của văn chương nghệ thuật, vì thế người đã đề ra những quan điểm sáng tác rất đúng đắn và thiết thực.

2.a. Sinh thời Hồ Chí Minh không chủ trương viết văn, làm thơ nhưng do yêu cầu của sự nghiệp cách mạng nên       Hồ Chí Minh đã sáng tác văn chương để phục vụ chính trị, phục vụ cách mạng. Hồ Chí Minh đã coi văn chương nói riêng, nghệ thuật nói chung là một hoạt động tinh thần phong phú có hiệu quả trong sự nghiệp cách mạng. Và người nghệ sĩ có vai trò như là người chiến sĩ trong sự nghiệp cách mạng ấy. Quan điểm này được Hồ Chí Minh phát biểu lần đầu tiên trong tập “Nhật ký trong tù” qua bài “Cảm tưởng đọc thiên gia thi”, Hồ Chí Minh viết:

“Nay ở trong thơ nên có thép

Nhà thơ cũng phải biết xung phong”

Hồ Chí Minh không chỉ đề ra quan điểm đó cho người sáng tạo văn chương mà còn đề ra cho những người sáng tạo nghệ thuật khác. Điều này được thể hiện trong bức thư gửi cho các họa sĩ nhân cuộc triển lãm hội họa 1951, Hồ Chí Minh viết “Văn hóa văn nghệ là một mặt trận, anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy”.

b. Sau khi nêu quan điểm sáng tác, Hồ Chí Minh còn nêu quan điểm về đối tượng phục vụ của văn chương nghệ thuật tức là đối tượng thưởng thức văn nghệ văn chương. Theo Hồ Chí Minh đối tượng phục vụ của văn chương là quảng đại quần chúng nhân dân. Quan điểm này được Hồ Chí Minh nêu ra khi truyền đạt kinh nghiệm viết cho những người cầm bút. Hồ Chí Minh cho rằng trước khi viết phải đặt ra các câu hỏi là viết cho ai? (đối tượng viết), viết để làm gì? (mục đích viết), viết cái gì? (nội dung viết), viết như thế nào? (hình thức viết). Như vậy đối tượng mục đích sẽ góp phần quy định nội dung và hình thức viết cho tác phẩm.

c. Theo Hồ Chí Minh văn chương muốn trở thành tinh thần, vũ khí sắc bén của cách mạng thì phải có tính chân thực. Tính chân thực ở đây được hiểu là phản ánh đúng hiện thực, không tô hồng hay bôi đen hiện thực cuộc sống. Quan điểm này được Người nêu ra trong lời phát biểu khai mạc triển lãm hội họa trong những năm đầu cách mạng. Sau khi xem triển lãm Người đã nhắc nhở rằng “chất mơ mộng nhiều quá mà chất thật của sự sinh hoạt lại rất ít” và Người yêu cầu phải “miêu tả cho hay cho thật hùng hồn” phải chú ý đến gương người tốt việc tốt. Song song với tính chân thực Hồ Chí Minh còn yêu cầu văn nghệ sĩ phải chú ý đến hình thức sáng tác dễ hiểu, hấp dẫn và chú ý đến sự trong sáng của tiếng Việt.

3. Quan điểm sáng tác của Hồ Chí Minh nêu ra đã có tác dụng to lớn đối với sự phát triển đúng hướng của nền văn học cách mạng. Quan điểm đó ngày nay vẫn còn nguyên giá trị cho những người cầm bút.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s