“Vợ nhặt” của Kim Lân

Phân tích tâm trạng bà cụ Tứ trong truyện ngắn “Vợ nhặt” của Kim Lân

1. Kim Lân được mệnh danh là một nhà văn nông thôn của đồng bằng Bắc Bộ, ông viết không nhiều nhưng lại có nhiều tác phẩm nổi tiếng. Ngòi bút của Kim Lân đã chứng minh cho chân lí “quỷ hồ tinh bất quỷ hồ đa”. Cho đến nay Kim Lân đã có nhiều tác phẩm vào hàng đặc sắc trong nền văn xuôi Việt Nam hiện đại. Truyện ngắn “Vợ nhặt” được viết năm 1954 và in trong tập truyện “Con chó xấu xí” 1962. “Vợ nhặt” lấy hiện thực về nạn đói khủng khiếp tháng 3 năm 1945 làm nền từ đó mà nhà văn đi vào miêu tả tâm lí, phẩm chất của những con người cùng khổ trong thời tao loạn. Tiêu biểu trong việc miêu tả tâm lí nhân vật của Kim Lân đó là tâm lí bà cụ Tứ. Thông qua tâm lí bà cụ Tứ tác giả đã nói được rất nhiều điều về tình người.

2. Truyện ngắn “Vợ nhặt” xoay quanh câu chuyện của nhân vật chính có tên là Tràng. Tràng vốn là một người xấu xí nghèo đói và sống trong xóm ngụ cư giữa thời tao loạn. Rất khó lấy vợ nhất là trong thời điểm nạn đói hoành hành dữ dội con người đang gồng mình chống chọi với cái chết để tồn tại. Thế mà bỗng nhiên một hôm Tràng lại dẫn về xóm ngụ cư người đàn bà và coi đó là vợ của mình. Việc Tràng có vợ đã tạo nên những tâm trạng khác thường ở xóm ngụ cư và cả người mẹ khốn khổ của Tràng.

Việc xuất hiện một người đàn bà đứng đầu giường của Tràng khi bà cụ Tứ lọng khọng trở về đã khiến bà rất ngạc nhiên. Ngạc nhiên đến mức bà không tin vào mắt mình “bà dụi mắt cho đỡ nhoèn”, ngạc nhiên hơn nữa là khi người đó chào mình bằng u. Là một người đàn bà từng trải bà nhanh chóng hiểu ra cơ sự rằng đó là vợ của Tràng, thế là từ ngạc nhiên bà chuyển sang mừng vì dù sao thì con bà cũng lấy được vợ. Sau thoáng chốc mừng vui bà lại tủi hờn cho số kiếp của con bà, cho chính bản thân bà. Bà làm mẹ mà không lo nỗi hạnh phúc cho con đành để Tràng đi tìm vợ trong lúc khốn khổ. Trước sự mừng tủi là nỗi lo choáng ngập lòng bà. Bà lo vì không biết “chúng nó có nuôi nổi nhau qua kỳ đói khát này không”. Đó là những tình cảm đan xen lẫn lộn trong lòng của một người mẹ già khốn khổ vào một thời điểm cảnh sống làng quê đen tối, cõi âm đang bao trùm lên sự sống.

Điều đáng quý ở bà cụ Tứ là sau khi hiểu cơ sự trong lòng bà xuất hiện niềm vui dẫu đó là vui gượng, một niềm vui nặng cánh. Bà vui để động viên các con bà vượt qua cái thời điểm khắc nghiệt nhất. Bà liên tục nói về những viễn cảnh và nói về chuyện sửa nhà, chuyện là chuồng nuôi gà, chuyện triết lí ở đời “không ai giàu ba họ không ai khó ba đời”. Không dừng lại ở đó niềm vui của bà còn được thể hiện qua hành động dọn dẹp nhà cửa sân vườn và động viên con trong bữa ăn sáng. Nhờ tấm lòng người mẹ già đó mà vợ chòng Tràng có một niềm tin hơn, càng yêu nhà mình hơn, cùng mơ về lá cờ đỏ sao vàng, mơ về một sự thay đổi.

Qua những cung bậc tình cảm của bà cụ Tứ, trước hết nhà văn muốn đề cao vấn đề tình người, tình đời. Nhà văn muốn nhấn mạnh một triết lí, muốn chân lí trong những cơn đói khổ hoạn nạn nếu có tình người thì vẫn có sức mạnh để vượt qua những cơn bi cực của cuộc đời. Một ý nghĩa không kém phần quan trọng đó là tấm lòng của người mẹ, người mẹ dù ở trong hoàn cảnh nào cũng muốn con mình hạnh phúc và luôn luôn khát khao hạnh phúc.

3. Điều chúng ta cảm phục về tài nghệ của Kim Lân trong truyện ngắn này không chỉ dừng lại ở việc xây dựng tình huống truyện độc đáo mà còn ở chổ miêu tả tâm lí nhân vật rất tinh tế và hợp lí. Tác phẩm này không chỉ là phản ánh hiện thực đen tối mà chủ yếu là phản ánh vẻ đẹp tâm hồn con người. Việc phản ánh tâm trạng của các nhân vật nói chung, của bà cụ Tứ nói riêng đã góp phần tích cực cho mục đích diễn tả tình người trong tác phẩm. Phản ánh đời sống tình cảm của con người trong cơn tao loạn nhà văn đã có một thái độ rất trân trọng.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s